Ev heyvanlarımız – istər it, istər pişik olsun – sadəcə dost və ailə üzvü deyil, eyni zamanda gündəlik həyatımızda böyük sevinc mənbəyidir. Onların uzunömürlü və sağlam qalması üçün profilaktik baxım və müntəzəm peyvəndlər xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Təəssüf ki, bir çox sahiblər yalnız xəstəlik zamanı klinikaya müraciət edirlər, halbuki profilaktik yanaşma həm xəstəliyin qarşısını alır, həm də uzunmüddətli xərclərin azalmasına səbəb olur.

Bu yazıda illik peyvənd cədvəli, parazitlərə qarşı mübarizə, sterilizasiya və diş sağlamlığının əhəmiyyəti haqqında ətraflı danışacağıq.

İtlər və Pişiklər üçün İllik Peyvənd Cədvəli

Peyvəndlər ev heyvanlarını ölümcül və yoluxucu xəstəliklərdən qoruyur. Hər bir klinikada tətbiq edilən cədvəl bir qədər fərqli ola bilər, lakin əsas peyvəndlər beynəlxalq standartlara əsaslanır.

İtlər üçün əsas peyvəndlər:

  • Quduzluq (Rabies) – insanlara keçə bilən ən təhlükəli viruslardan qoruyur.

  • Parvovirus enteriti – bala itlər üçün həyati təhlükə yaradan virusdur.

  • Karnivor taunu (Distemper) – sinir sistemi və tənəffüs yollarını zədələyən virusdur.

  • Hepatit və leptospiroz – qaraciyər və böyrəklərə ciddi ziyan vura bilər.

İtlər üçün peyvəndlər adətən 6–8 həftəlik yaşdan başlayır və bir neçə gücləndirici doza ilə davam edir. Daha sonra ildə 1 dəfə təkrarlanır.

Pişiklər üçün əsas peyvəndlər:

  • Qudu zluq (Rabies) – pişiklərdə də vacibdir.

  • Kalisi virus və rinotraxeit – tənəffüs yollarında ciddi xəstəliklər yaradır.

  • Panleykopeniya – pişiklərdə ən təhlükəli viruslardan biridir.

Pişiklərdə də peyvənd proqramı 2 aylıqdan başlayır, ardınca gücləndirmə dozası və illik təkrarlarla davam edir.

📌 Nəzərə alın: Peyvəndlər yalnız sağlam heyvanlara vurulmalıdır. Buna görə əvvəlcə həkim müayinəsi vacibdir.

Daxili və Xarici Parazitlərə Qarşı Mübarizə

Parazitlər ev heyvanlarının həyat keyfiyyətini azaldır və bəzi hallarda insanlara da yoluxa bilir.

Xarici parazitlər:

  • Gənələr

  • Biti və gənəciyiklər (qulaq gənəsi)

  • Həşərat dişləmələri

Bu parazitlər həm allergiya, həm də infeksiyaların ötürülməsinə səbəb ola bilər. Müntəzəm olaraq spot-on damcılar, spreylər və yaxalıqlar istifadə etmək lazımdır.

Daxili parazitlər:

  • Qurdl ar (askarid, lentqurd və s.)

  • Protozoa parazitləri

Daxili parazitlər həzm sistemini zədələyir, arıqlama və zəiflik yaradır. Onların qarşısını almaq üçün 3–4 ayda bir qurd dərmanı verilməsi tövsiyə olunur.

💡 Məsləhət: Ev heyvanınızın nizamlı parazit analizləri edilməli və həkimin tövsiyəsinə əsasən müalicə proqramı aparılmalıdır.

Sterilizasiya: Nə vaxt və Niyə Edilməlidir?

Sterilizasiya çox vaxt yalnız “artıq balaların olmaması” ilə əlaqələndirilir. Halbuki, bu prosedur həm də sağlamlıq baxımından mühüm profilaktik tədbirdir.

Üstünlükləri:

  • İtlərdə və pişiklərdə yumurtalıq və xərçəng riskini azaldır.

  • Arzuolunmaz hamiləliklərin qarşısını alır.

  • Davranış problemlərini (aqressiya, sahə işarələmə) azaldır.

Nə vaxt sterilizasiya olunmalıdır?

  • İtlər və pişiklər üçün ən uyğun vaxt 6–12 ay arasıdır.

  • Dişi heyvanlarda ilk cinsi dövrdən əvvəl edilməsi gələcəkdə xəstəliklərin qarşısını almağa daha çox kömək edir.

⚠️ Unutmayın: Sterilizasiya yalnız peşəkar baytar tərəfindən, steril şəraitdə aparılmalıdır.

Heyvanlarda Diş Sağlamlığının Önəmi

Çox vaxt sahiblər ev heyvanlarının diş sağlamlığını diqqətdən qaçırır. Halbuki, ağız boşluğundakı problemlər yalnız pis qoxu ilə məhdudlaşmır – ürək, böyrək və qaraciyər xəstəliklərinə qədər gedib çıxa bilər.

Ən çox rastlanan problemlər:

  • Diş daşları və diş əti iltihabı (gingivit)

  • Dişlərin tökülməsi

  • Yeməkdən imtina və arıqlama

Profilaktik tədbirlər:

  • Heyvanlara uyğun xüsusi diş fırçaları və pastaları ilə həftədə bir neçə dəfə dişlərin təmizlənməsi

  • Xüsusi diş təmizləyici qidalar və çeynəmə oyuncaqları

  • Klinikada mütəmadi diş müayinəsi və ultrasəs təmizləmə

📌 Maraqlı fakt: Araşdırmalar göstərir ki, 3 yaşdan yuxarı pişik və itlərin 70%-ində diş daşları yaranır.

Leave a reply