Русский
Pişiyiniz gecə boyu yüksək səslə miyoldayır, əşyalara sürtünür və rahat otura bilmir? Bu davranışlar pişik qızğınlıq dövründə tamamilə normaldır. Dişi pişiklərdə qızğınlıq dövrü – estrus mərhələsi olaraq da bilinir – hormonal cəhətdən idarə olunan təbii bir prosesdir. Bu prosesi düzgün anlamaq həm sizin, həm də pişiyinizin bu dövrü daha rahat keçirməsinə kömək edər.
Bu məqalədə pişik qızğınlıq dövründəki əlamətləri, bu dövrün nə qədər sürdüyünü, qızğınlıqda olan pişiyi necə sakitləşdirəcəyinizi və uzunmüddətli həll yollarını ətraflı şəkildə izah edəcəyik.
Pişikdə Qızğınlıq Dövrü Nədir?
Pişik qızğınlıq dövrü – qısırlaşdırılmamış dişi pişiklərin cütləşməyə hazır olduğunu bildirən hormonal vəziyyətdir. Bu proses adətən fevral–oktyabr ayları arasında, yəni gün işığının uzun olduğu aylarda baş verir. Ev şəraitində yaşayan pişiklərdə isə ilboyu davam edə bilər, çünki süni işıqlanma hormon tsiklini tənzimləyir.
Qızğınlıq Dövrü Neçə Yaşında Başlayır?
Dişi pişiklər ilk qızğınlıq dövrünə adətən 5–9 aylıqda girir, lakin bu bəzi cinslərdə 3–4 ay, bəzilərində isə 18 aya qədər uzana bilər. Erkən yaşda qısırlaşdırma bu ilk dövrün yaşanmaması üçün tövsiyə olunur.
Pişik Qızğınlıq Dövrünün Əlamətləri
Pişik qızğınlıq dövrü zamanı həm davranış, həm də fiziki cəhətdən müəyyən dəyişikliklər müşahidə olunur. Hər pişiyin xarakteri fərqli olduğu üçün bu əlamətlərin şiddəti dəyişə bilər.
1. Həddindən Artıq Miyoldama (Yüksək Səslə)
Pişik qızğınlıq dövrünün ən çox diqqəti çəkən əlaməti gecə boyu davam edən yüksək səsli miyoldamadır. Bu səslər cütləşmə çağırışı xarakteri daşıyır və bəzən ağrı kimi qəbul edilsə də, pişik əslində ağrı çəkmir — instinktiv davranış göstərir.
2. Artmış Sevgi və Sürtünmə Davranışı
Qızğınlıqda olan dişi pişik sahibinə, ayaqlara, mebellərə və döşəmə üzərinə daha çox sürtünür. Bu davranış qoxu buraxmaq üçün edilir — pişik beləcə ətrafını işarələyir.
3. Xüsusi Cütləşmə Duruşu (Lordoz Pozisiyası)
Dişi pişik arxası sığallandıqda xarakterik bir vəziyyət alır: quyruğu kənara çəkilir, beli aşağı enir, çanaq hissəsi yuxarı qalxır. Lordoz olaraq adlandırılan bu vəziyyət cütləşməyə hazırlığın açıq siqnalıdır.
4. Çölə Qaçmaq İstəyi
Pişik qızğınlıq dövrünün bu əlaməti qapı və pəncərə keşikçiliyinə çevrilir. Qızğınlıqda olan dişi pişik erkək pişik axtarmaq üçün evdən qaçmağa çalışır. Bu dövrdə pəncərə və qapıların bağlı olduğuna əmin olun.
5. Dəyişkən Əhval və Hiperaktivlik
Pişik bu dövrdə bir an çox mehriban, bir an əsəbi ola bilər. Yüksək enerji səviyyəsi, narahatlıq və gizlənmə meyli müşahidə edilə bilər. Bu emosional dəyişkənlik hormonların əsəbiləşdirici təsirinə görədir.
6. İdrara Çıxmanın Tezləşməsi və Sprey Davranışı
Bəzi pişiklər qızğınlıq dövründə tualetdən kənar idrara çıxa və ya şaquli səthləri sprey edə bilər. Bu da ətrafı işarələmə davranışıdır – cütləşmə hazırlığını erkəklərə elan edir.
Pişik Qızğınlıq Dövrü Nə Qədər Davam Edir?
Orta hesabla pişik qızğınlıq dövrü 4–7 gün davam edir, lakin bu müddət 1–21 gün arasında dəyişə bilər. Cütləşmə baş verməzsə, qısa bir fasilədən (2–3 həftə) sonra qızğınlıq yenidən başlayır.
Qızğınlıq Tsikli Nə Qədər Tez-tez Təkrarlanır?
Dişi pişiklər poliestrus canlılardır, yəni ildə bir neçə dəfə qızğınlıq keçirə bilirlər. Adətən hər 2–3 həftədən bir yeni dövrə başlaya bilir. Uzun müddətli hormon yüklənməsi pişiyin sağlamlığına mənfi təsir göstərə bilər.
Qızğınlıqda Olan Pişik Necə Sakitləşdirilir?
Pişik qızğınlıq dövründəki davranışları tamamilə dayandırmaq mümkün deyil, lakin aşağıdakı üsullar pişiyin bu dövrü daha rahat keçirməsinə kömək edir.
1. İnteraktiv Oyuncaqlar və Fiziki Aktivlik
Qızğınlıq dövründə pişiyin enerji səviyyəsi yüksəlir. Lazer oyunları, ov oyuncaqları, tüklü çubuqlar və cırmaqlama taxtaları bu enerjiyi müsbət istiqamətə yönəldər. Qısa, intensiv oyun seansları pişiyi yorar və sakitləşməsinə kömək edər.
2. Sakit və Təhlükəsiz Mühit Yaratmaq
Ev daxilindəki küy, qonaq ziyarətləri və gur mühit pişiyin stresini artırır. Ona aşağıdakıları təmin edin:
- Sakit, az trafikli bir otaq
- Yumşaq döşəkçə və ya gizlənmə yeri
- Yüksək səs mənbələrindən uzaqlıq
Mülayim klassik musiqi bəzi pişikləri sakitləşdirir – rəqiblər olan beynəlxalq saytlar (Wedgewood, CatTime) bu üsulun müsbət təsirinə diqqət çəkir.
3. Yüngül Masaj və Toxunuş
Bəzi pişiklər bu dövrdə əlavə nəvazişdən faydalanır. Baş, çənə altı və bel nahiyəsini yüngülcə sığallamaq rahatlaşdırıcı ola bilər. Lakin pişik narahat olursa, məcbur etməyin — bəziləri bu dövrdə tək qalmağı üstün tutur.
4. Feromon Diffuzorları
Pişiklər üçün hazırlanmış sintetik feromon diffuzorları (məsələn, Feliway tipli məhsullar) pişiyin sakitləşməsinə kömək edə bilər. Bu məhsullar təbii feromon siqnallarını təqlid edərək pişiyin özünü təhlükəsiz hiss etməsini təmin edir.
5. Kətan Otu (Catnip) İstifadəsi – Ehtiyatla
Bəzi pişikləri catnip sakitləşdirir, lakin bir qismini həyəcanlandırır. Yalnız pişiyin qızğınlıq xaricindəki normal zamanlarda catnip-ə sakit reaksiya verdiyini müşahidə etdikdən sonra istifadə edin.
6. Istilik Mənbəyi Təmin Etmək
Pişiyin üzərinde otura biləcəyi isti dəsmal, isitmə yastığı və ya qızdırıcı pad bəzi pişikləri sakitləşdirir. Bu üsul beynəlxalq pet saytlarında da tövsiyə olunur.
7. Qida və Su Nəzarəti
Qızğınlıq iştahı azalda bilər. Kiçik, tez-tez verilən yeməklər daha uyğundur. Həmişə təmiz su əlçatan olmalıdır. Qidalanmanın izlənməsi ümumi sağlamlıq üçün vacibdir.
8. Evin Qaçma-Keçid Nöqtələrini Bağlamaq
Qızğınlıqda olan pişik mükəmməl bir qaçış sənətkârıdır. Pəncərə şəbəkələri, qapı aralıqları və ekranları yoxlayın. Erkək pişik qoxusunu hiss edərək hətta dar yerlərdən içəri girə bilər.
Pişik Qısırlaşdırılmadan Əvvəl Qızğınlığa Girməlidirmi?
Bəzi sahiblər pişiyin bir dəfə doğması lazım olduğunu düşünür. Lakin elmi tədqiqatlar bunu dəstəkləmir. Doğum sağlamlıq üstünlüyü vermir, pişiyi daha mehriban etmir – əksinə, müəyyən sağlamlıq risklərini artırır.
Ən Effektiv Həll: Qısırlaşdırma (Sterilizasiya)
Pişik qızğınlıq dövrünü tamamilə dayandıran yeganə qalıcı üsul qısırlaşdırmadır. Baytarlar əksər hallarda pişiyin 4–6 aylıqda qısırlaşdırılmasını tövsiyə edir — hələ ilk qızğınlıq dövrünə girmədən.
Qısırlaşdırmanın faydaları:
- Qızğınlıq dövrləri tamamilə dayanır
- Uşaqlıq iltihabı (pyometra) riski azalır
- Süd vəzi şişlərinin riski aşağı düşür
- İstənməyən hamiləlik olmur
- Pişiyin ömür uzunluğu arta bilər
Vacib qeyd: Baytarlar adətən qızğınlıq dövründə bilavasitə qısırlaşdırma əməliyyatı aparmağı tövsiyə etmirlər — qanaxma riski artır. Əməliyyatı qızğınlıq dövrü bitdikdən ən azı 2–4 həftə sonra planlaşdırın.
Hamiləlik və Doğum Haqqında Bilməli Olduqlarınız
Əgər pişiyiniz qızğınlıq dövründə erkəklə görüşübsə, hamiləlik riski real hesab edilməlidir. Qızğınlıq dövründə bir neçə erkəklə cütləşmə mümkündür, buna görə eyni doğumda fərqli rəngli balalar ola bilər.
- Hamiləlik müddəti: 63–67 gün
- Doğuma yaxın əlamətlər: bədən temperaturu düşür, sakit-qaranlıq yer axtarır, iştah azalır
- Doğum zamanı: pişiyi narahat etməmək vacibdir
Tez-tez Verilən Suallar
Qızğınlıq nə zaman başlayır?
Adətən 5–9 aylıqda, bəzən isə 3 ay ya da 18 aya qədər uzana bilər.
Erkək pişik qızğınlığa girirmi?
Texniki olaraq xeyr. Erkək pişiklər yetkinliyə çatdıqdan sonra daim cütləşməyə hazır olurlar. Lakin onların davranışları — ərazini işarələmək, miyoldamaq — dişi pişiyin qızğınlıq siqnallarına cavab olaraq güclənir.
Qızğınlıq dövrü ağrılıdır?
Pişiklər qızğınlıq dövründə ağrı çəkmir, lakin narahatlıq və gərginlik yaşaya bilərlər. Hiperaktivlik və miyoldama ağrıdan deyil, hormonal siqnallardan qaynaqlanır.
Niyə qısırlaşdırma ən yaxşı həll sayılır?
Qısırlaşdırma həm qızğınlıq dövrlərini tamamilə dayandırır, həm də bir sıra ciddi sağlamlıq problemlərinin (uşaqlıq iltihabı, şiş) qarşısını alır. Uzunmüddətli sağlamlıq baxımından ən effektiv seçimdir.
Nəticə
Pişik qızğınlıq dövrü həm pişik, həm də sahib üçün yorucu bir prosesdir. Oyun, sakitlik, feromon məhsulları və düzgün diqqət bu dövrü bir qədər rahatlaşdıra bilər. Lakin bu üsulların heç biri qızğınlığı tam dayandırmır. Əgər hamiləlik planınız yoxdursa, baytar ilə məsləhətləşərək qısırlaşdırma qərarı verin – bu həm pişiyinizin sağlamlığı, həm də sakinliyi üçün ən doğru addımdır.
Leave a reply
Leave a reply