Sevimli dostlarımız yemək vaxtı bizə o məsum gözləri ilə baxanda onlara ‘yox’ demək həqiqətən çətindir. Lakin hər bir ev heyvanı sahibi bilməlidir ki, bizim süfrəmizdəki bəzi nemətlər əslində itlər üçün zərərli qidalar siyahısına daxildir. Mətbəxinizdəki adi ərzaqlar, hətta insanlar üçün sağlam hesab edilən bəzi meyvələr belə, dostunuzun həyatı üçün ciddi risk yarada bilər.

İtinizin uzun və sağlam ömür sürməsi üçün itlər üçün zərərli qidalar haqqında tam məlumatlı olmağınız şərtdir. Bu qidaları tanımaq sizi gələcək bədbəxt hadisələrdən qoruyacaq. Bu bloq yazısında biz sizi gizli təhlükələrlə tanış edəcək və rasiondan çıxarmalı olduğunuz itlər üçün zərərli qidaların əvəzinə nələr verə biləcəyinizi göstərəcəyik.

İtlər Üçün Ən Zərərli 9 Qida


1. Soğan və  Sarımsaq

Soğan ailəsi (quru, çiy və ya bişmiş fərq etməz) itlər üçün xüsusilə toksikdir. Bu qidalar mədə-bağırsaq qıcıqlanmasına və qırmızı qan hüceyrələrinin zədələnməsinə (anemiya) səbəb ola bilər. Xəstəlik əlamətləri dərhal görünməyə bilər və bir neçə gün sonra özünü göstərə bilər.

2. Şokolad

Həm insanlar, həm də itlər üçün cəlbedici olsa da, şokolad itlər üçün zəhərli qidadır. Şokoladın tərkibində teobromin adlı stimullaşdırıcı maddə var (xüsusilə tünd şokoladda çoxdur). Bu maddə itlər üçün toksikdir və böyrək çatışmazlığına səbəb ola bilər.

3. Makadamiya Qozları

Makadamiya qozlarının tərkibindəki toksinlər itinizin əzələlərinə və sinir sisteminə təsir edə bilər. Bu, halsızlıq, şişmiş ətraflar və təngnəfəsliklə nəticələnə bilər.

 4. Qarğıdalı Qıçası


Qarğıdalı dənələrini itlər həzm edə bilsə də, bütöv qarğıdalı qıçası (özəyi) ölümcül ola bilər. Qıça itinizin bağırsağında tıxanmaya səbəb olaraq ciddi fəsadlar yarada bilər.

5. Avokado

Avokado bitkisinin yarpaqlarında, meyvəsində və toxumunda Persin adlı maddə var. Bu maddə itlərdə qusma və ishala səbəb olduğu üçün avokado itlər üçün zərərli qidalar siyahısına daxildir.

6. Süni Dadlandırıcılar (Ksilitol / Xylitol)

Şəkərsiz saqqızlar, dietik məhsullar və bəzi fıstıq əzmələrində tapılan Ksilitol (Xylitol), itlərdə insulin ifrazına səbəb olur. Bu, itlərdə qan şəkərinin kəskin düşməsinə (hipoqlikemiya), qaraciyər çatışmazlığına və qan laxtalanması pozğunluqlarına gətirib çıxara bilər.

7. Alkoqol

Spirtli içkilər kiçik dozalarda belə itlərə böyük təsir göstərir. İnsanlarda olduğu kimi intoksikasiya yaratmaqla yanaşı, qusma, ishal və mərkəzi sinir sisteminin zədələnməsinə səbəb ola bilər.

8. Bişmiş Sümüklər

İtinizə çeynəmək üçün çiy sümük vermək əla olsa da, bişmiş sümüklərdən qətiyyən uzaq durun. Bişmiş sümüklər asanlıqla qırılıb parçalanır (qəlpələnir). Bu qəlpələr qəbizliyə və ya ən pisi, bağırsağın deşilməsinə səbəb olaraq ölümcül nəticələr verə bilər.

 9. Üzüm və Kişmiş

Kekslərdə, peçenyelərdə və səhər yeməklərində tez-tez rast gəlinən kişmiş və üzüm itlər üçün zərərli qida mənbəyidir. Toksinə səbəb olan aktiv maddə məlum olmasa da, həm üzüm, həm də kişmiş itlərdə kəskin böyrək çatışmazlığına və qaraciyər zədələnməsinə səbəb ola bilər.

İtiniz Zərərli Qida Yeyibsə, Nə Etməlisiniz?

Əgər itinizin yuxarıda sadalanan zərərli qidalardan hər hansı birini yediyindən şübhələnirsinizsə, vaxt itirməyin. Simptomların görünməsini gözləmədən dərhal baytar həkiminizlə əlaqə saxlayın. Erkən müdaxilə dostunuzun həyatını xilas edə bilər.

Bəs Zərərli Qidaları Nə İlə Əvəz Edə Bilərik?

İtinizin rasionunu zənginləşdirmək üçün istifadə edə biləcəyiniz bir çox sağlam alternativlər mövcuddur. İnsan qidaları arasında itlər üçün təhlükəsiz olan bəzi seçimlər bunlardır:

Zülal Mənbələri (Ət və Balıq)

  • Yağsız ətlər: Bişmiş toyuq, hinduşka və ya mal əti asanlıqla həzm olunur və vacib zülalları təmin edir.
  • Balıq: Somon və ya tuna balığı Omeqa-3 yağ turşuları ilə zəngindir. Bu, itinizin dərisi, tükləri və oynaqları üçün çox faydalıdır.

Tərəvəzlər

Liflə zəngin olan tərəvəzlər vitamin və mineral mənbəyidir:

  • Yerkökü
  • Yaşıl lobya
  • Balqabaq (bişmiş)
  • Brokoli
  • Bişmiş kartof və şirin kartof
  • Qabaq

Meyvələr

Antioksidanla zəngin olan bu meyvələri, toxumlarını və qabıqlarını təmizlədikdən sonra verə bilərsiniz:

  • Alma
  • Banan
  • Qarpız
  • Giləmeyvələr (Moruq, qaragilə)
  • Ananas (Qeyd: Meyvələrin tərkibində fruktoza (şəkər) olduğu üçün onları az miqdarda verin).

Taxıllar və Digər Qidalar

  • Taxıllar: Kinoa (quinoa), bişmiş yulaf əzməsi, düyü və makaron itlər üçün yaxşı enerji mənbəyidir.
  • Süd məhsulları və çərəzlər: Bişmiş yumurta, sadə yoqurt (qatığa bənzər), kəsmik və Ksilitolsuz fıstıq əzməsi.
İtlər üçün zərərli qidalar təhlükəli qidalar itlər üçün

Doğru Qidalanma Rejimi: 10% Qaydası və Balans

Unutmayın ki, yüksək keyfiyyətli kommersiya it yeməkləri (kormlar) itinizin gündəlik vitamin, mineral və enerji ehtiyaclarını tam qarşılamaq üçün xüsusi olaraq balanslaşdırılmışdır. İnsan yeməklərini, hətta faydalı hesab edilənləri belə, həddindən artıq vermək bu həssas balansı poza bilər. Bundan əlavə, süfrənizdən verdiyiniz yeməklərin içində gözəgörünməz şəkildə zərərli qida qırıntılarının (məsələn, soğan tozu və ya artıq yağ) olma ehtimalı həmişə var.

Bu risklərin qarşısını almaq üçün “10% Qaydası” qızıl standart hesab olunur:

  • Kalori Nəzarəti: İtinizə verdiyiniz əlavə “insan qidaları” və çərəzlər, onun gündəlik ümumi kalori ehtiyacının maksimum 10%-ni təşkil etməlidir. Qalan 90% isə onun əsas yemi olmalıdır.
  • Riskdən Qorunma: Bu qaydaya əməl etmək, itinizin həm piylənmədən qorunmasına, həm də təsadüfən təhlükəli qida qəbul etmə riskinin azalmasına kömək edir.

Hər hansı yeni qidanı rasiona əlavə etməzdən əvvəl mütləq baytarınızla məsləhətləşin. Unutmayın ki, hər it fərqlidir və bir it üçün təhlükəsiz olan qida, başqa birinin həssas mədəsi üçün zərərli qida təsiri bağışlaya bilər.

Nəticə

Sevimli dostunuzun sağlamlığı sizin əlinizdədir. İtlər üçün zərərli qidalar haqqında məlumatlı olmaq və onları təhlükəsiz alternativlərlə əvəz etmək, itinizin uzun və sağlam ömür sürməsinə kömək edəcəkdir.






Leave a reply