İtlər evimizin ayrılmaz hissəsidir və onların sağlamlığı bizim üçün hər şeydən önəmlidir. Bir çox it sahibi üçün itlərdə tez-tez nəfəsalma (həmləmə) adi bir hal kimi görünə bilər. Fiziki aktivlikdən sonra bu normal olsa da, bəzi hallarda ciddi bir sağlamlıq probleminin – təngnəfəsliyin (dyspnea) xəbərçisi ola bilər.

Əgər itiniz səbəbsiz yerə, sakit vəziyyətdə belə sürətli nəfəs alırsa, bu, istivurmadan tutmuş ürək xəstəliklərinə qədər müxtəlif problemlərə işarə edə bilər. Bu məqalədə itlərdə nəfəs darlığının əsas səbəblərini və nə zaman baytara müraciət etməli olduğunuzu araşdıracağıq.

İtlər Niyə Tez-tez Nəfəs Alır?

İtlər insanlardan fərqli olaraq tərləmə yolu ilə bədən temperaturlarını tənzimləyə bilmirlər. Onlar sərinləmək üçün dildən və tənəffüs yollarından buxarlanma üsulunu, yəni həmləməni seçirlər.

Aşağıdakı hallarda sürətli nəfəsalma normal qəbul edilir:

  • Ağır fiziki məşq və ya qaçış sonrası.
  • Çox isti havalarda bədəni soyutmaq cəhdi.
  • Oyun zamanı yaranan müvəqqəti həyəcan.

Lakin itiniz istirahət edərkən belə dəqiqədə 30-40 dəfədən çox nəfəs alırsa və ya nəfəs alarkən xırıltı eşidilirsə, bu, patoloji tez nəfəsalma (taxipnoe) ola bilər.

Əsas Səbəblər: Ətraf Mühit və Psixoloji Faktorlar

İtlərdə tez-tez nəfəsalma İtim sürətli nəfəs alır İtlərdə təngnəfəslik İtlərdə ağır nəfəs alma itlərdə istivurma əlamətləri, itlərdə ürək xəstəliyi, it niyə tez-tez nəfəs alır, itlərdə öskürək və xırıltı.

İsti Hava və İstivurma 

Yay aylarında itlərdə ən çox rast gəlinən problemlərdən biri kəskin  qızmadır. İtin bədən temperaturu təhlükəli həddə çatdıqda, orqanizm kompensasiya etmək üçün çox sürətli və dərin nəfəs almağa başlayır.

İstivurmanın əlamətləri:

  • Həddindən artıq tüpürcək ifrazı.
  • Qızarmış və ya bənövşəyi diş ətləri.
  • Halsızlıq və koordinasiya itkisi.

Xəbərdarlıq: İti heç vaxt maşında tək qoymayın. Maşın içi temperatur bir neçə dəqiqə ərzində ölümcül həddə çata bilər.

 Stress və Həyəcan

İtlər emosional heyvanlardır. Yeni mühit, tanımadığı insanlar, fırtına səsi və ya baytar ziyarəti onlarda stress yarada bilər. Stress zamanı kortizol səviyyəsi artır, ürək döyüntüsü sürətlənir və nəticədə səthi, tez-tez nəfəsalma müşahidə olunur.

Tibbi Səbəblər: İnfeksiyalar və Xroniki Xəstəliklər

Əgər xarici faktorlar (isti hava, stress) yoxdursa, sürətli nəfəsalma daxili xəstəliklərdən xəbər verə bilər.

 Tənəffüs Yolu İnfeksiyaları və Pnevmoniya

Ağciyərləri, bronxları və ya burun boşluğunu zədələyən bakterial və viral infeksiyalar itlərdə nəfəs darlığı yaradır.

  • Kenel Öskürəyi: Yoluxucu və şiddətli öskürəklə müşahidə olunur.
  • Pnevmoniya: Ağciyərlərin iltihabıdır, adətən qızdırma və iştahsızlıqla müşayiət olunur.
  • Əlamətlər: Öskürək, asqırma, burun axıntısı və xırıltılı nəfəs.

 İtlərdə Ürək Xəstəlikləri

Yaşlı itlərdə tez-tez nəfəsalmanın gizli səbəbi çox vaxt ürək çatışmazlığıdır (məsələn, Mitral Qapaq Xəstəliyi). Ürək qanı effektiv nasoslaya bilmədikdə, orqanlara oksigen çatmır və it bunu kompensasiya etmək üçün daha tez nəfəs alır.

Qeyd: Ürək xəstəliyi olan itlərdə gecələr və ya yatarkən öskürək və təngnəfəslik daha çox müşahidə olunur.

Allergiyalar və Anemiya

İtlər də insanlar kimi polen, toz, küf və ya müəyyən qidalara qarşı allergik ola bilər. Allergik reaksiyalar tənəffüs yollarının daralmasına gətirib çıxara bilər. Həmçinin, qanazlığı (anemiya) zamanı qanda oksigen daşıyıcıları azaldığı üçün it oksigen aclığı çəkir və sürətli nəfəs alır.

 Müalicə və Profilaktika: Nə Etməli?

İtinizin sağlamlığını qorumaq üçün aşağıdakı addımları atmağınız tövsiyə olunur:

 Ev Şəraitində İlk Yardım

  1. Sərin Mühit: İti dərhal sərin, kölgəli bir yerə aparın. Kondisioner və ya ventilyator istifadə edin.
  2. Hidratasiya: İtə bol və təmiz su verin. Susuzluq (dehidrasiya) vəziyyəti pisləşdirə bilər.
  3. Sakitləşdirmə: Stress faktorlarını aradan qaldırın və iti sakitləşdirməyə çalışın.

 Baytar Müayinəsi və Diaqnoz

Əgər tez-tez nəfəsalma davamlıdırsa, mütləq baytara müraciət edin. Baytar aşağıdakı müayinələri apara bilər:

  • Rentgen (Ağciyər və ürək ölçüləri üçün).
  • Qan analizləri (İnfeksiya və ya anemiyanı yoxlamaq üçün).
  • EKQ (Ürək ritmini yoxlamaq üçün).

Sağlam Gələcək Üçün Düzgün Qulluq

İtlərdə tez-tez nəfəsalma hər zaman təhlükəli olmasa da, diqqətdən kənarda qalmamalıdır. İtlərdə tez-tez nəfəsalma güclü fiziki aktivlik və ya yüksək temperatur zamanı bədənin sərinləmə mexanizmidir. Lakin, sakit və sərin bir şəraitdə belə davam edən qeyri-adi sürətli nəfəsalma ürək-damar və ya tənəffüs sistemi xəstəlikləri kimi ciddi sağlamlıq problemlərinin ilkin göstəricisi ola bilər. Belə hallarda itlərədə tez-tez nəfəsalma vəziyyətini dəyərləndirmək üçün baytar həkimi ilə məsləhətləşmək zəruridir. Düzgün qidalanma (balanslı yemlər), ideal çəkinin qorunması və müntəzəm baytar yoxlanışları dostunuzun ömrünü uzadacaq əsas amillərdir.

Leave a reply